logo

Εισαγωγή

Η περίοδος που διανύουμε είναι δύσκολη, εξαιτίας του συνεχούς εγκλεισμού λόγω καραντίνας.

Κατά τη διάρκεια αυτής αλλά και στην συνέχεια, αφού πλέον τους έγινε συνήθεια, τα παιδιά εκτέθηκαν σε οθόνες (tablets, κινητά, Η/Υ), πολύ περισσότερο χρόνο από ότι θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό η υγεία των ματιών τους.

Το άρθρο που ακολουθεί θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε το ρίσκο που υπάρχει στην όραση των παιδιών, λόγω αυτής της μεγάλης έκθεσης σε οθόνες, που δυστυχώς συνεχίζει και μετά την άρση της καραντίνας και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς, ώστε τα παιδιά τους να στραφούν σε άλλες συνήθειες.

Προβλήματα στα μάτια που προκαλούνται από τον υπερβολικό χρόνο έκθεσης σε οθόνες

Πολλοί γονείς ρωτούν εάν η έκθεση σε οθόνες μπορεί να βλάψει σοβαρά τα μάτια των παιδιών. Παραθέτουμε λοιπόν μερικούς τρόπους (μερικοί αναμενόμενοι, άλλοι προς έκπληξη), για το πώς ο χρόνος έκθεσης σε οθόνες, μπορεί να επηρεάσει τα μάτια των παιδιών:

Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι ο παρατεταμένος χρόνος έκθεσης σε οθόνες, ακόμη και τώρα που έληξε η καραντίνα, κρατά τα παιδιά μέσα στο σπίτι. Η έκθεση στο φυσικό φως της ημέρας είναι σημαντική για την ανάπτυξη των ματιών, τα παιδιά χρειάζονται χρόνο να παίζουν έξω για την υγεία τους, αλλά και για τα μάτια τους, κυρίως τώρα μετά από τόσους μήνες εγκλεισμού.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν μυωπία . Η ακριβής αιτία δεν είναι ακόμη γνωστή, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν ότι το υπεριώδες φως (με την προϋπόθεση ότι τα μάτια προστατεύονται από το έντονο ηλιακό φως) παίζει σημαντικό ρόλο στην σωστή ανάπτυξη των ματιών. Το ποσοστό μυωπίας στα παιδιά, έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία 30 χρόνια.

Το δεύτερο πρόβλημα προέρχεται από την ένταση με την οποία τα παιδιά εστιάζουν στις οθόνες. Τα μάτια χρειάζονται διαλείμματα από την κοντινή εστίαση και τα παιδιά μπορούν να χάσουν την αίσθηση του χρόνου όταν απορροφηθούν σ’αυτές.

Τα μάτια κουράζονται κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης προσήλωσης στις οθόνες, ειδικά όταν ο φωτισμός γύρω από την οθόνη προκαλεί θόλωση και επιπλέον πίεση στα μάτια.

Η πολύωρη έκθεση σε οθόνες, προκαλεί επίσης ξηρότητα και ερεθισμό στα μάτια. Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα όλων των ηλικιών ανοιγοκλείνουν πολύ λιγότερο τα μάτια τους όταν προσηλώνονται σε μια οθόνη, πράγμα που προκαλεί ξηροφθαλμία. Ένα διαυγές και σταθερό φιλμ δακρύων στην επιφάνεια του ματιού είναι απαραίτητο για καθαρή όραση. Το πρόβλημα μπορεί να είναι χειρότερο στα παιδιά που εστιάζουν σε οθόνες που έχουν ρυθμιστεί για χρήση από ενήλικες.

Όταν τα μάτια των παιδιών εστιάζουν σε κοντινή απόσταση για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί επίσης να παρατηρηθεί δυσκολία στην προσαρμογή της μακρυνής τους όρασης. Αυτό είναι γενικά ένα βραχυπρόθεσμο πρόβλημα και τα μάτια αποκτούν την προσαρμοστικότητα τους μέσα σε λίγες ώρες ή το πολύ λίγες μέρες.

Ένα άλλο πρόβλημα που προκαλείται λόγω της παρατεταμένης έκθεσης σε οθόνες στα παιδιά, είναι η επίδρασή της στον ύπνο. Έρευνα δείχνει ότι το μπλε φως από τις οθόνες υπολογιστών και συσκευών, όταν χρησιμοποιείται το βράδυ, μεταβάλλει τους ρυθμούς ύπνου του εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος διαβάζει το φως της οθόνης ως «πρωινή» και επηρεάζει τον κιρκάδιο ρυθμό του σώματος (Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου). Το συναρπαστικό περιεχόμενο πολλών βιντεοπαιχνιδιών και ταινιών μπορεί επίσης να ξεσηκώσει ένα παιδί όταν πρέπει να χαλαρώσει για ύπνο.

Ορίστε σαφή όρια στον χρόνο επί της οθόνης

Υπάρχουν άρθρα και μελέτες, οι οποίες εξετάζουν εάν ο παρατεταμένος χρόνος έκθεσης των παιδιών σε οθόνες τα κάνει δυστυχισμένα, εξετάζουν το αντίκτυπο αυτής στην ψυχική υγεία και προσφέρουν συμβουλές για τον καθορισμό ορίων, που παραθέτουμε εδώ:

  • Ορίστε ένα όριο στην καθημερινή τους έκθεση στις οθόνες. Κάντε το κατανοητό στα παιδιά σας και επιμείνετε σε αυτό.
  • Ενθαρρύνετε το παιδί σας να περάσει λίγο από αυτόν τον ελεύθερο χρόνο έξω, ενώ είναι ακόμη μέρα.
  • Βάλτε όρια: όχι χρήση smartphones για οποιονδήποτε στην οικογένεια στο αυτοκίνητο, σε εστιατόρια ή στο οικογενειακό τραπέζι.
  • Όχι χρήση οθονών στο υπνοδωμάτιο όταν είναι ώρα για ύπνο. Χωρίς καμία εξαίρεση.
  • Δείξτε στα παιδιά σας, με τη δική σας συμπεριφορά, πώς να ζήσετε μια πλούσια, ποικίλη και υγιή ζωή, όπου όλες οι συνήθειες ασκούνται με μέτρο.

Βοηθήστε τα παιδιά σας να αποκτήσουν σωστές συνήθειες

Διδάξτε στα παιδιά σας τον κανόνα 20-20-20 όταν χρησιμοποιούν υπολογιστή ή άλλη ηλεκτρονική συσκευή. Κάθε 20 λεπτά, να κοιτάζουν μακριά από την οθόνη για 20 δευτερόλεπτα και να εστιάζουν σε κάτι που απέχει τουλάχιστον 20 μέτρα. Αυτή είναι μια καλή πρακτική που πρέπει να ακολουθούν και οι ενήλικες. Ένα χρονόμετρο μπορεί να βοηθήσει το παιδί σας να το θυμάται ή εγκαταστήστε ένα πρόγραμμα λογισμικού που απενεργοποιεί την οθόνη αυτόματα σε καθορισμένες ώρες.

Βεβαιωθείτε ότι η οθόνη είναι τοποθετημένη έτσι ώστε το παιδί σας να κοιτάζει ελαφρώς προς τα κάτω και όχι προς τα πάνω. Και προσαρμόστε το φωτισμό για να εξαλείψετε το έντονο φως στην οθόνη.

Ελέγξτε τα μάτια των παιδιών σας

Κάντε την τακτική εξέταση των ματιών ως μέρος του προγράμματος υγειονομικής περίθαλψης των παιδιών σας. Μπορεί να είστε σε θέση να καταλάβετε εάν τα μάτια των παιδιών σας είναι κουρασμένα ή ερεθισμένα, αλλά είναι δύσκολο να διαπιστώσετε εάν αναπτύσσουν πρόβλημα όρασης. Μόνο μια ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση, από τον οφθαλμίατρο σας, μπορεί να σας το πει αξιόπιστα αυτό.