logo

Οι αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς (RDs) στα παιδιά μπορούν να εμφανιστούν για διάφορους λόγους. Σε αντίθεση με τους ενήλικες, όπου οι ρωγμές του αμφιβληστροειδούς συνήθως προέρχονται από οπίσθια αποκόλληση του υαλοειδούς, στα παιδιά υπάρχουν πολλές αιτίες για αποκόλληση - π.χ. τραύμα, lattice με ατροφικές οπές και πολλές κληρονομικές, συστημικές και οφθαλμικές ασθένειες.

Η ηλικία και η κλινική εικόνα του ασθενούς μπορεί να συμβάλουν στην εύρεση της αιτίας της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς, καθώς και στην καθοδήγηση της καλύτερης χειρουργικής προσέγγισης. Ενώ οι ρηγματωγενής αποκολλήσεις του αμφιβληστροειδούς (RRDs) μπορούν να εμφανιστούν σε μικρά παιδιά, είναι πιο σύνηθες στα μεγαλύτερα. Στα μικρά παιδιά, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στη διαφορική διάγνωση, οι εξιδρωματικού και οι ελκτικού τύπου αποκολλήσιες έλξης, οι οποίες πιθανόν να επηρεάσουν το είδος της θεραπείας.

Αναζητήσαμε έναν ειδικό στη Χειρουργική Αμφιβληστροειδούς. Ο κ. Στράτος Γκοτζαρίδης μας εξηγεί πως θα διαχειριζόταν κάποια δύσκολα περιστατικά αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς (κυρίως ρηγματογενούς προέλευσης) σε παιδιά.

Ένα 8χρονο αγόρι παρουσιάζει ρηγματογενής αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, η οποία συμπεριλαμβάνει και την ωχρά κηλίδα. Το άλλο μάτι έχει εκτεταμένο lattice χωρίς ρωγμές. Υποπτεύεστε το σύνδρομο Stickler. Ο ασθενής είναι δύσκολο να εξεταστεί στο ιατρείο, οπότε προγραμματίζετε εξέταση υπό αναισθησία πριν από τη χειρουργική αποκατάσταση.

Πώς θα αποφασίζατε την τεχνική χειρουργικής αποκατάστασης;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Σε παιδιατρικά περιστατικά, υπάρχουν δύο σημαντικές παραμέτροι: η ηλικία του ασθενούς και η παθολογία. Η σκληρική επίδεση σε συνδυασμό με υαλοειδεκτομή είναι η καλύτερη επιλογή για αυτό το 8χρονο παιδί.

Στα παιδιά, θέλουμε να μεγιστοποιήσουμε την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και να ελαχιστοποιήσουμε τον αριθμό των διαδικασιών που εκτελούνται. Κάνοντας επίδεση και υαλοειδεκτομή, μεγιστοποιούμε την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με μία μόνο χειρουργική επέμβαση.

Θα κάνουμε χρήση ελαίου σιλικόνης ή αερίου μακράς διάρκειας. Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από την ικανότητα αφαίρεσης του υαλοειδούς και της έλξης. Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα να αφαιρεθεί το υαλοειδές ή αν υπάρχουν περιοχές όπου εξακολουθεί να είναι προσκολλημένο, θα επέλεγα το έλαιο σιλικόνης. Αν είμαι σε θέση να αφαιρέσω όλη την έλξη και το υαλοειδές, είναι ιδανική η χρήση αερίου μακράς διάρκειας.

Θα παρεμβαίνατε στο άλλο μάτι, και εάν ναι, πως;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Ναι, θα παρέμβαινα και στο άλλο μάτι. Δεν τίθεται το ερώτημα για το εάν θα παρέμβαινα, αλλά πώς. Οι απόψεις διίστανται ως προς την προσέγγιση –προφυλακτική επίδεση, κρυοπηξία ή λέιζερ. Τα περισσότερα δεδομένα αφορούν την κρυοθεραπεία και δεν έχουν γίνει ποτέ συγκριτικές μελέτες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των άλλων επιλογών. Καμία από αυτές τις προσεγγίσεις δεν αποτελεί εγγύηση, καθώς η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς πίσω από την "υποστήριξη" παραμένει πιθανή.

Η μέθοδος που θα ακολουθούσα, ως προφύλαξη για το άλλο μάτι, θα ήταν σκληρική επίδεση με λέιζερ.

Ένα κορίτσι ηλικίας 6 μηνών παρουσιάζει αμφοτερόπλευρη φυσαλιδώδη αποκόλληση αμφιβληστροειδούς (Bullous Retinal Detachment). Στο ιστορικό του δεν αναφέρεται προωρότητα.

Πως θα εξηγούσατε την αιτία των αποκολλήσεων του;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Αυτή είναι μια πολύ ασυνήθιστη περίπτωση αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς με μεγάλο σάκο. Το γεγονός ότι αυτές οι αποκολλήσεις είναι φυσαλιδώδεις καταργεί ουσιαστικά από τη διαφορική διάγνωση την αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας, είτε ο ασθενής ήταν πρόωρος είτε όχι. Η αμφοτερόπλευρη συγγενής αποκόλληση αμφιβληστροειδούς είναι συνήθως ελκτική.

Εάν εμφανιστούν μεγάλοι σάκοι, είναι πιθανό να αντιπροσωπεύουν φυσαλιδώδεις σχύσεις, τους οποίους συνήθως δεν θα συναντούσαμε σε ένα νεογέννητο κοριτσάκι. Η αμφοτερόπλευρη φυσαλιδώδης αποκόλληση αμφιβληστροειδούς μπορεί να παρατηρηθεί πολύ σπάνια επίσης, στην Πρόσωπο – ώμο – βραχιόνιο Μυϊκή Δυστροφία (Facioscapulohumeral Muscular Dystrophy – FSHD). Έτσι, θα ξεκινούσα με ένα διεξοδικό οικογενειακό ιστορικό και με απεικονιστική εξέταση υπό αναισθησία, συμπεριλαμβανομένης της φλουοροαγγειογραφίας και του OCT, για να επιβεβαιώσω ότι είναι πράγματι φυσαλιδώδεις αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς. Θα συνέχιζα με γενετικές εξετάσεις, με βάση τις υποψίες που θα προέκυπταν από την εξέταση υπό αναισθησία.

Κάτω από ποιες συνθήκες θα επιλέγατε την υαλοειδεκτομή για να αντιμετωπίσετε τις αποκολλήσεις;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Η αμφοτερόπλευρη φυσαλιδώδης αποκόλληση σε ένα παιδί ακούγεται σαν εξιδρωματική διαδικασία. Το πιο σημαντικό πράγμα είναι να κατανοήσουμε την αιτία της εξιδρωματικής φυσαλιδώδους αποκόλλησης και στη συνέχεια να τη θεραπεύσουμε κατάλληλα.

Σε μια ασυνήθιστη κατάσταση όπως αυτή, είναι σημαντικό να σκεφτόμαστε πάντα την πιθανότητα ρετινοβλαστώματος. Εάν υπάρχει υποψία, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Ένα αγόρι ηλικίας 15 ετών παρουσιάζει μια γιγαντιαία ρωγμή (GRT) με αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, συμπεριλαμβανομένης και της ωχράς κηλίδας, μετά από τραυματισμό στο μάτι, ενώ έπαιζε μπάσκετ. Στην κλινική εξέταση, το άλλο του μάτι έχει εκτεταμένη εκφύλιση lattice.

Πως θα αντιμετωπίζατε το μάτι με την γιγαντιαία ρωγμή;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Το μάτι με τη γιγαντιαία ρωγμή θα αντιμετωπιστεί με υαλοειδεκτομή, με ακόλουθη ένθεση αέριο ή ελαίου σιλικόνης. Αν η αποκόλληση ήταν παλιά και η άκρη της ρωγμής άκαμπτη, θα έκανα μια άμεση ανταλλαγή αερίου - σιλικόνης. Αν ήταν μια πρόσφατη αποκόλληση, ο αμφιβληστροειδής ήταν εύκαμπτος και η αποκόλληση του υαλοειδούς ήταν πλήρης, θα χρησιμοποιούσα αέριο μακράς διάρκειας.

Θα ήταν διαφορετική η επιλογή σας, όσο αφορά την χειρουργική αποκατάσταση, εάν ήταν γιγαντιαία διάλυση και όχι γιγαντιαία ρωγμή;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Η σκληρική επίδεση ως αρχική επιλογή, είναι φανταστική σε περιπτώσεις αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς διαλυτικού τύπου. Εκ των πραγμάτων, το υαλοειδές είναι επικολλημένο και το ανώτατο όριο της ρωγμής μπορεί εύκολα να υποστηριχτεί από τα όργανα της επίδεσης. Ακόμη και σε περιπτώσεις ρωγμών με γιγαντιαία διάλυση, η πρωταρχική μου επιλογή είναι η σκληρική επίδεση.

Θα παρεμβαίνατε προφυλακτικά στο άλλο μάτι;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Εδώ είναι η στιγμή, που είναι απαραίτητη μια εκτεταμένη συζήτηση με το παιδί και τους γονείς. Πολλές φορές, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με οικογένειες των οποίων τα παιδιά έχουν όνειρα πάνω στον αθλητισμό ή παιδιά και γονείς που δεν θα συμφωνούσαν να σταματήσουν να παίζουν αθλήματα επαφής. Σε αυτά τα παιδιά, θα έκανα μία προφυλακτική επίδεση με λέιζερ.

Ένα 10χρονο αγόρι ύποπτο για σύνδρομο Μάρφαν, έρχεται σε εσάς για μια δεύτερη γνώμη. Το δεξιό του μάτι υποβλήθηκε σε σκληρική επίδεση για αποκόλληση, πριν από ένα μήνα. Το αριστερό του μάτι έχει εκτεταμένο lattice χωρίς θεραπεία. Κατά την εξέταση, το δεξί του μάτι έχει μια τμηματική σκληρική επίδεση από τη 10η έως τη 12η ώρα. Υπάρχει μία υπολειπόμενη αποκόλληση με ανοιχτή οπή στην 9η ώρα.

Πως θα αντιμετωπίζατε αυτό το αγόρι και με ποιο σκεπτικό;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Θα παρέμβαινα στο δεξιό μάτι του ασθενούς. Το μάτι του παιδιού θα συνεχίσει να αναπτύσσεται . Έτσι, καθώς το μάτι θα μεγαλώνει, θα υπάρξει πιθανότατα επιπλέον έλξη στον αμφιβληστροειδή και πιθανότητα να προχωρήσει η αποκόλληση. Εκτός αυτού, τα μάτια με μερική αποκόλληση είναι δυνητικά ασταθή. Προσθέστε αυτό στην υποκείμενη συνδρομική κατάσταση του παιδιού και δεν υπάρχει κανένας επιτακτικός λόγος να μην αντιμετωπιστεί το δεξί του μάτι.

Αλλά το πώς θα αντιμετωπίσουμε το δεξί μάτι εξαρτάται από το πόσο μεγάλη είναι η αποκόλληση. Όπως θα έκανα σε έναν ενήλικα, εάν πρόκειται για μια μικρή, εντοπισμένη αποκόλληση και ο υπόλοιπος βυθός φαίνεται καλός, θα πρότεινα λέιζερ, ώστε να εμποδιστεί η αποκόλληση. Όσο πιο εκτεταμένη είναι η συλλογή υποαμφιβληστροειδικού υγρού, τόσο πιο πιθανό θα ήταν να τον βάλω πάλι στο χειρουργείο. Στη συνέχεια, το ερώτημα θα ήταν, αν πρέπει να κάνουμε μόνο υαλοειδεκτομή ή να αναθεωρήσετε την άποψη μας και για σκληρική επίδεση, ώστε να προφυλάξουμε εντελώς το μάτι.

Θα παρεμβαίνατε προφυλακτικά στο αριστερό του μάτι;

Στράτος Γκοτζαρίδης: Σε αυτήν την περίπτωση, θα αντιμετώπιζα το αριστερό μάτι με λέιζερ φωτοπηξία και θα το παρακολουθούσα πολύ στενά, ελέγχοντας συνεχώς την κατάσταση του, παρά το λέιζερ. Στον αμφιβληστροειδή των παιδιών, δεν μπορούμε υπερβολικά να τονίσουμε πόσο σημαντικό είναι να διαχειριστούμε το "καλό", το "καλύτερο" ή το "φυσιολογικό" μάτι.